"Het geschiedenis verhaal van Dhr A. 't Lam"

Ik kan boekdelen schrijven over de regio, Nieuwland, Meerkerk, Ameide, de Geer etc. Ik ben geboren in Meerkerk in 1946 en bracht de vakantietijd in mijn jeugd door bij opoe in Nieuwland, bij oom kees en tante Mien Bot in de Weverwijk waar zij toen ter tijd een kruidenierszaakje hadden. Later hadden zij op de Geer een patatkraam welke geen lang leven beschoren was.

Ook was ik regelmatig op vakantie bij tante Cor en ome Piet Roodhorst op de Lekdijk in Ameide. Mijn ome knelis Nederveen was melkrijder in de melkfabriek in Arkel, ben ook regelmatig met hem mee gereden op de wagen en zat ook in de oranjevereniging als ik mij goed herinner.

De bijnaam welke mijn oom had was Kees Kip, waarom weet ik niet, misschien omdat hij kippen had? Mijn oma woonde in een gedeelte van de boerderij van Piet Donk aan de smalzijde. Hij had geloof ik drie kinderen, Piet, nog een zoon en dochter
Elly?? Een leuke anekdote, Bij ome Piet Donk, zoals wij hem noemde had een stal achter de woning en er stond ook een bietensnijder om de suikerbieten te vermalen voor de varkens. Toen waren er geen bieten alleen maar van die grote bruine koeienblokken en ik vond dat malen zo leuk dat ik weet niet hoeveel koeienblokken( voer) aan het vermalen ben gegaan. Nou, daar was ome Piet niet echt blij mee. Ik geloof dat mn moeder nog gewerkt heeft bij de fam. Kooi, op de Breezij, vlak bij de Heul.

Ik kan het haar niet meer vragen want zij is verleden jaar overleden 85 Jaar. Ook kan ik me nog herinneren dat aan de Smalzijde een broer en een zus samen leefden. Zij werd "kromme"Peet genoemd omdat ze met haar neus bijna de grond
raakte, zo krom was zij en haar broer, zijn naam weet ik niet meer maar de achternaam was geloof ik Verhaar?? Ook weet ik nog van overleveringen van de fam.Verrips op de Weverwijk welke hun zonen vermoorden i.v.m. Godsdienstwaanzin. Ik geloof dat er een zoon werd gered omdat hij moest plassen en hem toegestaan werd dat buiten te doen. Hij is toen aan de dood ontkomen.

Foto's heb ik niet maar wil je wel proberen iets te vertellen hoe in "mijn" tijd Nieuwland eruit zag en wat ik als knaap van 15 toen allemaal beleefde. Nieuwland was toen ter tijd een klein dorp, bestaande uit de smalzijde, de Breezijde, de geer, de Zijlkade en een weg naar de Weverwijk.`Schenkkade` er stonden her en der wat boerderijen, in mijn geheugen was dat heel
uitgestrekt en naar de buren lopen was toch een flink stukje lopen. Een leuke herinnering heb ik aan de boerderij waar opoe op de smalzijde woonde. Die woning bestond uit een grote deel waar de koeien ´s winters verbleven maar niet meer als zodanig werd gebruikt. Er was een keuken met een waterpomp met daaronder een grote stenen opvangbak met een open afvoer naar
buiten. Met een gat in de buitenmuur liep dan het water weg. Regelmatig kwamen we in de keuken dan ook padden en kikkers tegen welke door het gat naar binnen kwamen.

Een kleine woonkamer, aansluitend een slaapkamer met bedstee waarin opoe sliep. Een klein hokje met een plank aan de muur waarop dan de beddepan stond (een piespot) Ik sliep dan op zolder waar een luik voor raam diende met een kleine ruitvormige uitsnijding waar dan iets licht door heen kwam en boven mn hoofd een lattenspan waarop het riet als dakbedekking lag.

.Oh, wat voelde me ik daar veilig en geborgen. Het mooiste in mijn ogen was echter de `kaaskamer`. Werd nooit gebruikt,
waarom niet, geen idee, maar die was wel zo prachtig. Aan een wand stond een schoorsteenmantel en de muur en de mantel waren helemaal bekleed met delftsblauwe tegels, enkele tegels maar ook hele taferelen stonden er af gebeeld. Prachtig!

Ook weet ik nog dat de meeste boeren wanneer het onweerde het bed uitgingen en de doos met belangrijke papieren op tafel zette zodat wanneer de bliksem insloeg zij er vandoor konden gaan. Blikseminslag gebeurde toch weleens, zeker met al die rieten daken.

Vanuit Dordrecht waar ik als 15 jarige knaap woonde fietste ik dan naar opoe zoals zij genoemd wilde worden. Kwam dan via de provinciale weg aan bij de brug over het Merwedekanaal om dan via de Zijlkade naar de Smalzijde te fietsen. De Zijlkade was toen in mijn ogen een lange weg waar enkele huizen stonden en reed dan via de heul naar de smalzijde waar opoe woonde in het voorste deel van een boerderij. in de achterboerderij woonde de fam. Donk maar dat had ik je al geschreven. opoe woonde tussen de boederijen van Verhaar en Kooy. Tussen Donk en Kooy stond nog een klein huisje waar de postbode woonde. Zijn achternaam weet ik niet meer maar hij werkte op het postkantoor van nieuwland.Vreselijk aardige mensen.

Zondags ging bijna het hele dorp naar de kerk, prachtige kerk waar ieder lid een eigen stoel had.mooie stoelen overigens, zo een zou ik nog wel in mijn huis gehad willen hebben. De kerk was niet verwarmd dus zaten wij met onze jassen aan Naast de
kerkgang was er ook regelmatig vertier in Nieuwland, niet op zondag maar toch.Op de Geer was er een weiland waar dan de Koninginnedag gevierd werd met tractoraces, koekhappen, blikjes omver werpen. Ja hoor, was best gezellig. Ja, de oranjevereniging was toen erg actief. Wat ook heel erg actief was, was de sociale controle. Iedereen kende iedereen en hield ook iedereen in de gaten.

Ook was er een brandweer welke volgens mij aan de Zijlkade gevestigd was en als de brandweer nodig was verlieten veel boeren hun bedrijf om naar de kazerne te snellen. Of dat nu nog zo is. Mijn opoe woonde de laatste jaren van haar leven in de Kerkstaat no 3 en ook weet ik nog dat daar tussen de kerk en de kersktraat een diepvrieshuisje is gebouwd waar je een gedeelte kon huren en je geslachtte varken of koeienvlees in kon bewaren. Het nieuwste van het nieuwstetoen ter tijd.

Ik woon nu in een stad met 114.000 inwoners en denk nog regelmatig terug aan dat kleine, rustige, relaxte dorpje Nieuwland maar ook dat zal allemaal al wel veranderd zijn.

Vriendelijke groeten,

Arie ´t Lam

© 2008 nieuwland.info